Παρουσίαση/Προβολή

Περιεχόμενο μαθήματος

Στο πλαίσιο του μαθήματος θα παρουσιαστεί συστηματικά το σχετικά πρόσφατο γνωστικό πεδίο των Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών (Digital Humanities). Πρόκειται για ένα νέο διεπιστημονικό πεδίο που εντοπίζεται και διαμορφώνεται στο σημείο σύζευξης και συχνά ώσμωσης των ψηφιακών τεχνολογιών και των Ανθρωπιστικών Επιστημών. Με αναφορά στις σχετικές αναλύσεις θεωρητικών αυτού του νέου γνωστικού πεδίου, θα παρουσιαστούν και θα μελετηθούν οι βασικές θεωρητικές έννοιες, οι μέθοδοι αλλά και οι πρακτικές που το χαρακτηρίζουν. Θα διερευνηθεί επίσης το ερώτημα κατά πόσο η ψηφιακότητα επιδρά στην ίδια την οντολογία των Ανθρωπιστικών Επιστημών. Θα συζητηθούν ερωτήματα όπως ενδεικτικά «Τι είναι οι Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες;», «Ποια είναι η ιστορία τους;», «Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά τους;», «Υπάρχουν κριτικές προσεγγίσεις στο νέο αυτό γνωστικό πεδίο και ποιες είναι αυτές;». Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην παρουσίαση ποικίλων Digital Humanities Projects με στόχο την καλύτερη κατανόηση τόσο των χαρακτηριστικών όσο και των δυνατοτήτων αλλά και των ορίων του νέου γνωστικού πεδίου.

Μαθησιακοί στόχοι

Στόχοι μαθήματος

α/ να εισαγάγει τους φοιτητές στο αναδυόμενο γνωστικό πεδίο των Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών, β/ να εξοικειώσει τους φοιτητές με τη βασική βιβλιογραφία, καθώς και γ/ να παρουσιάσει στους φοιτητές την ποικιλία και το εύρος του νέου πεδίου μέσα από την παρουσίαση παραδειγματικών προγραμμάτων Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών στο διαδίκτυο.

Προτεινόμενα συγγράμματα

1. Πεντάζου Ιουλία, Ιστορία σε Έκθεση: Πρακτικές Ψηφιακού Σχεδιασμού, Αθήνα: εκδόσεις ΕΑΠ Α.Ε., 2019. Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 86183319

2. Παπαηλία, Πηνελόπη και Πέτρος Πετρίδης, Ψηφιακή Εθνογραφία, 2015, [ηλεκτρ. βιβλ.] Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 59303609

Βιβλιογραφία

Δημητρούλια, Ξανθίππη και Αικατερίνη Τικτοπούλου, Ψηφιακές λογοτεχνικές σπουδές, 2015, [ηλεκτρ. βιβλ.] Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών.

Μπιλάλης, Μήτσος, Το παρελθόν στο δίκτυο. Εικόνα, τεχνολογία και ιστορική κουλτούρα στη σύγχρονη Ελλάδα (1994-2005), Αθήνα: Historein, ΕΚΤ/ΕΙΕ, 2015.

Παναγιωτοπούλου, Ρόη (επίμ.), «Ψηφιακή Πρόκληση: ΜΜΕ και Δημοκρατία», Εργασίες Διεθνούς Συνεδρίου, Μάιος 2001, Αθήνα: Εκδόσεις Τυπωθήτω.

Πολίτης, Παναγιώτης, Υπερκείμενα, Υπερμέσα και Πολυμέσα, 1994, εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών Μον. ΕΠΕ.

Gold, Matthew K., (Ed.), Debates in the Digital Humanities, University of Minnesota Press, 2012.

Gold, Matthew K. και Lauren F. Klein (Eds.), Debates in the Digital Humanities, Minneapolis: University of Minnesota Press, 2016.

Lunenfeld, Peter, Anne Burdick, Johanna Drucker, Todd Presner και Jeffrey Schnapp, Digital_Humanities, Cambridge, Massachusetts: The MIT Press, 2012.

Schreibman, Susan, Ray Siemens, Joan Unsworth (Ed.), A Companion to Digital Humanities, Blackwell, 2004.

Schreibman, Susan, Ray Siemens, John Unsworth (Eds.), A New Companion to Digital Humanities, Blackwell, 2016.

Terras, Melissa, Julianna Nyhan and Edward Vanhoutte (Eds.), Defining Digital Humanities: A Reader, Ashgate, 2013.

Μέθοδοι διδασκαλίας

- Διάλεξη με χρήση υλικού αναρτημένου στο eclass (επιστημονικά κείμενα κ.ά.), παρουσιάσεις powerpoint, χρήση προβολέα για προβολή βίντεο ή/και οπτικοακουστικών αρχείων, παρουσίαση και ανάλυση παραδειγμάτων DH projects, κ.ά.

- Ασκήσεις κατανόησης: ανάλυση και συζήτηση επιστημονικών κειμένων και της σχετικής βιβλιογραφίας (στην ελληνική και αγγλική γλώσσα). Μικρές γραπτές ασκήσεις κριτικής ανάγνωσης και ανάλυσης κειμένων ή/και DH projects.

- Επιστημονικοί διάλογοι: αν κριθεί απαραίτητο, υπάρχει η δυνατότητα πρόσκλησης ειδικών επιστημόνων για διεξαγωγή επιστημονικού διαλόγου με τη διδάσκουσα και εμβάθυνσης σε επιμέρους ειδικά θέματα.

Μέθοδοι αξιολόγησης

α/ Συμμετοχή στο μάθημα, β/ γραπτές εξετάσεις στις καθορισμένες εξεταστικές περιόδους.

Προαπαιτούμενα

Γνώση της αγγλικής γλώσσας

Διδάσκοντες

Δέσποινα Βαλατσού, Δρ. Ιστορίας ΕΚΠΑ, Πανεπιστημιακή Υπότροφος ΑΣΚΤ ακάδ.έτη 2018-2019, 2019-2020, 2020-2021, 2021-2022, 2022-2023